Ses ve Müzik Teknolojileri

Multiband Kompresör

Standart bir kompresör ile çalışırken, sinyal seviyesi ayarladığımız eşik seviyesinin (threshold) üzerine çıktığında kompresör devreye girer ve azaltma (gain reduction) uygular. Seviye, bas, mid veya tiz frekans aralıklarından dolayı artmış olabilir, fakat kompresör seviye artışının hangi frekans aralığında olduğunu ayırt edemez ve sinyalin tamamı üzerinde azaltma uygular.

Multiband kompresör, sinyali frekans aralıklarına böler ve her frekans aralığını ayrı ayrı sıkıştırır. Cihazın yapısına göre frekans aralıkları bas ve tiz olarak iki; bas, mid ve tiz olarak üç; bas, alt-mid, üst-mid ve tiz olarak dört ya da iyice ince ayarlar kullanarak daha fazla sayıda olabilir.

Yukarıdaki şekilde üç frekans aralıklı bir multiband kompresörün sinyal akış şemasını görüyorsunuz. Girişteki sinyal High Pass Filter (HPF), Band Pass Filter (BPF) ve Low Pass Filter (LPF) aracılığı ile üç farklı frekans aralığına bölünüyor; bu üç frekans aralığı üzerinde üç ayrı kompresörle sıkıştırma yapılıyor; son olarak, cihazın çıkışından hemen önce bu üç farklı frekans aralığı tekrar birleştiriliyor.

Sinyali frekans aralıklarına bölüp ayrı ayrı sıkıştırmanın avantajı, bir frekans aralığındaki yüksek seviyeli sinyal yüzünden diğer frekans aralıklarının da compress edilmesinin önlenmesidir. Örnek olarak bas, mid ve tiz olarak üç aralıkla çalıştığımızı düşünelim. Sadece mid aralığında seviye yükseldiğinde multiband kompresör, tiz ve bas frekans aralıklarına dokunmadan, sadece orta frekans aralığında azaltma uygulayacaktır.

Crossover noktaları sinyalin frekans olarak aralıklara bölündüğü noktalardır. Örnek olarak sinyali dört frekans aralığına bölen bir multiband kompresör üç adet crossover noktası kullanır. Crossover noktalarımızın 200 Hz, 1.5 kHZ ve 5 kHz olduğunu varsayalım. Bu durumda birinci aralığımız 20–200 Hz, ikinci aralığımız 200 Hz–1.5 kHz, üçüncü aralığımız 1.5–5 kHz ve dördüncü aralığımız da 5–20 kHz olacaktır.

Multiband kompresör, mastering işlemlerinin yanı sıra müzik, video, televizyon ve radyo prodüksiyonlarında da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Waves C6 Multiband Compressor

Teknik terimler için müzik teknolojisi, müzik prodüksiyonu ve ses kayıt terimleri sözlüğüne göz atabilirsiniz.

Benzer paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edebilir, haberler için mesaj listeme üye olabilirsiniz. Teşekkürler.

© 2017 Ufuk Önen. Her hakkı saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | 1 Comment

Miks Dosyalarını İsimlendirme

Miks_Dosyalarini_Isimlendirme_1280

Miksi tamamlayıp stereo olarak bir ses dosyasına bounce ya da export ederken kullanacağınız isim veya isimlendirme sistemi büyük önem taşır. Eskiden mikslerin genelde bir ya da iki versiyonu olurdu. Günümüzde ise biten ya da bittiği düşünülen miksler üzerinde birçok revizyon yapılıyor. Eğer bu dosyaları belirli bir sistematik dahilinde isimlendirmezseniz ipin ucu kaçabilir.

Örnek olarak, aşağıdaki gibi gelişigüzel isimlendirilmiş dosyaların olduğu bir klasör bir süre sonra içinden çıkılmaz bir hal alabilir:

  • ParcaAdi.wav
  • ParcaAdi-Yeni.wav
  • ParcaAdi-Son.wav
  • ParcaAdi-EnSon.wav
  • ParcaAdi-EnSonYeni.wav

Ben genelde dosya isimlendirmelerimi aşağıdaki formatta yapıyorum:

GrupAdi-ParcaAdi-YYAAGG-Notlar.wav

YYAAGG yıl, ay ve gün için kullandığım kısaltmalar. Örnek olarak 24 Şubat 2016 için 160224 kullanıyorum. Bu şekilde bilgisayarda, bir klasör içindeki aynı isimle başlayan tüm dosyalar tarih sırasına göre dizilmiş oluyor, hangisi eski, hangisi yeni, bir bakışta görmek çok kolay bir hale geliyor. Eğer tarihi gün, ay, yıl (GGAAYY) olarak yazarsanız doğru bir şekilde sıralanmıyor.

Notlar kısmına da dosyanın içeriği ile ilgili kolayca anlayabileceğim birkaç anahtar kelime yazıyorum.

Bazı bilgisayar işletim sistemlerinde ve özellikle cloud servislerinde sorun çıktığı için dosya isimlerinde Türkçe harfler kullanmıyorum.

Siz de bu isimlendirme sistemini kullanabilir ya da kendinize göre bir sistem geliştirebilirsiniz.

Bu yazı Miks Üzerine: Müzik Prodüksiyonlarında Miks Teknikleri ve Çeşitli Yaklaşımlar adlı kitabımdan alınmıştır.

Onen_MPMT_AMEK_Background_1024x541

 

Teknik terimler için müzik teknolojisi, müzik prodüksiyonu ve ses kayıt terimleri sözlüğüne göz atabilirsiniz.

Benzer paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edebilir, haberler için mesaj listeme üye olabilirsiniz. Teşekkürler.

 

© 2016-2017 Ufuk Önen. Her hakkı saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | Leave a comment

1/4″ ve XLR Konnektörler: Hangisi Ne İçin Kullanılır?

Konnektor_feat_1920_nonemetalhasel_devine

Mono/stereo ve dengeli/dengesiz sinyaller ile ilgili olarak 1/4″ ve XLR konnektör kullanımında zaman zaman yanlış anlaşılmalar oluyor. Bu yazımda bu iki konnektörün kullanımlarına değinmek istiyorum.

Eğer okumadıysanız bu yazıya başlamadan önce Dengeli Sinyal başlıklı yazımı okumanızı öneririm.

1/4″ ve XLR, ses cihazlarında çok yaygın olarak kullanılan konnektörlerdir. 1/4″ konnektörün TS ve TRS olmak üzere iki farklı versiyonu bulunur. 1/4″ TS mono dengesiz sinyal; 1/4″ TRS mono dengeli ya da stereo dengesiz sinyal; XLR ise mono dengeli sinyal için kullanılır.

 

Konnektor_Dengeli_Dengesiz_Sinyal_Tablo

 

1/4″ TS

Konnektor_TS

1/4″ TS (aynı zamanda 1/4″ Phone olarak da bilinir), üzerinde bir iletken ve bir şase bağlantısı olan bir konnektördür. İsmini çapından (çeyrek inç) almıştır. TS’nin açılımı tip ve sleeve/shield’dır. Gitar ve synhesizer gibi enstrümanların yanı sıra birçok ses cihazında yaygın olarak kullanılan bir konnektördür.

1/4″ TS, mono dengesiz sinyal için kullanılır.

 

1/4″ TRS

Konnektor_TRS

1/4″ TRS üzerinde iki iletken ve bir şase bağlantısı olan bir konnektördür. TRS’nin açılımı tip, ring ve sleeve/shield’dır.

1/4″ TRS, stereo dengesiz sinyal ya da mono dengeli sinyal için kullanılır.

Stereo dengesiz sinyale örnek olarak kulaklıkları gösterebiliriz. Tip, sol; ring ise sağ kanaldaki sinyal için kullanılır.

Mono dengeli sinyale örnek olarak profesyonel ses kartlarının çıkışlarını ya da referans monitörlerinim girişlerini gösterebiliriz. Her iki ucunda da TRS konnektör olan çift iletkenli bir kablo ile ses kartınızın çıkışını monitörünüze bağlayabilirsiniz (tabii eğer hem ses kartınız hem de monitörünüz dengeli bağlantıyı destekliyorsa). Burada dikkat edilmesi gereken konu, dengeli bağlantılarda her kanal için ayrı bir TRS-TRS uçlu kabloya ihtiyacınız olduğudur (stereo için sağ ve sol kanal olmak üzere toplam iki adet kabloya ihtiyacınız olur).

Özetle, uçlarında TRS konnektörler bulunan çift iletkenli bir kablo ile

  • stereo dengesiz sinyal (tek kablo ile hem sağ hem de sol kanal) ya da
  • mono dengeli sinyal (tek kablo ile sadece tek kanal)

taşıyabilirsiniz.

 

XLR

Konnektor_XLR_f

XLR konnektörler mikrofonlar ve profesyonel ses cihazlarında kullanılır. XLR üzerinde üç pin bulunur:
Pin 1 – X – Şase
Pin 2 – L – Pozitif (+)
Pin 3 – R – Negatif (-)

XLR konnektörler mono dengeli sinyal için kullanılır.

XLR sadece mikrofonlar için değil, cihazlar arasındaki bağlantılar için de kullanılır. Örnek olarak profesyonel ses mikserlerinin analog çıkışları ve güç amplifikatörlerinin girişlerinde genellikle XLR konnektörler bulunur.

Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri adlı kitabımın “Sinyal, Kablo ve Konnektörler” bölümünde konnektörlerle ilgili detaylı bilgi bulabilirsiniz.

Teknik terimler için müzik teknolojisi, müzik prodüksiyonu ve ses kayıt terimleri sözlüğüne göz atabilirsiniz.
Benzer paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edebilir, haberler için mesaj listeme üye olabilirsiniz. Teşekkürler.

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | 3 Comments

Dengeli Sinyal

Dengeli_Sinyal_Feat_Img

Ses sinyali taşıyan kablolar elektrik ve enerji kaynakları, bilgisayar ve video monitörleri, prizler ve elektrik kablolarından ile daha birçok yerden gürültü kaparlar. Kablo uzunluğu arttıkça sinyale karışan gürültü riski de artar. Kablo uzunluğu için 2-3 metre genelde üst sınır olarak kabul edilir. Bu uzunluk, ortamdaki gürültü riskinin seviyesine göre azalabilir ya da çoğalabilir.

Dengeli (balanced) sinyal taşıma yöntemi sayesinde kablo uzunluklarını gürültü problemi olmadan 300 metreye hatta daha fazlasına çıkarmak mümkündür! Dengeli sinyal taşıma yöntemini açıklayacağım ama ondan önce faz ve dengesiz sinyal kavramlarına kısaca değinmek istiyorum.

Faz

Faz, sinyal veya ses dalgalarının çevrimlerinin referans alınan zamana göre ilişkisidir. Faz derece (°) cinsinden ifade edilir. Bir çevrim 360°’dir. Örnek olarak eşit iki sinüs dalgasını ele alalım: İki dalganın genlik tepe noktaları (peak amplitude) zaman içinde aynı yerde ise bu iki dalga arasında faz farkı yoktur. İki dalganın genlik tepe noktaları zaman içinde farklı yerlerde ise bu iki dalganın arasında faz farkı ya da başka bir deyişle faz kayması vardır.

Aşağıdaki şekilde aralarında 90° faz farkı bulunan iki sinüs dalgası görüyorsunuz. Birinci sinüs dalgası sıfır noktasındayken (0° veya 180°), ikinci sinüs dalgası artı veya eksi tepe noktasındadır (90° veya 270°).

Faz ile ilgili bilmemiz gereken en önemli şeylerden biri faz kaymalarının ya da faz farklılıklarının frekans (dolayısıyla dalga boyu) ve zamana göre değiştiğidir.

Faz, sinyallerin veya ses dalgalarının birleşimi ve karışımı açısından büyük önem taşır. Aralarında faz farkı bulunmayan iki sinüs dalgası matematiksel olarak toplanıp birbirlerini güçlendirir. Aralarında 180° faz farkı olan iki sinyal birbirini yok eder.

Faz_Farki

Aralarında 90° faz farkı bulunan iki sinüs dalgası

 

Dengesiz (Unbalanced) Sinyal

Gitar, synthesizer gibi müzik aletleri ile bazı (genelde ev tipi ve yarı profesyonel) ses cihazları sinyal giriş ve çıkışları için tek iletkenli kablo kullanırlar. Bu iletken tel yüksek frekanslı gürültülerden ve dip seslerinden korunmak amacıyla shield (kalkan) ya da sleeve (elbise veya gömlek kolu) adı verilen, Türkçede genellikle şase olarak adlandırılan telle sarılır. Bu şekilde taşınan sinyale dengesiz sinyal ya da İngilizce adıyla unbalanced signal denilir. Sinyali bu taşıma ve koruma şekli kablo uzunluğu arttıkça veya elektrik hatlarından kaynaklanan bir takım sebepler yüzünden her zaman etkili olamamaktadır.

Kablo_Tek_Iletken

Tek iletkenli ses sinyali kablosu

 

Dengeli (Balanced) Signal

Yukarıda da belirttiğim gibi gürültüden arınmış sinyal için (özellikle uzun kablo mesafeleri için) dengeli sinyal kullanmalıyız. Dengeli sinyalin çalışma prensibini basitçe şöyle açıklayabiliriz:

  • Dengeli sinyal için iki iletken ve bir şaseden oluşan kablo kullanılır.
  • Sinyal çıkışta iki iletkene birden gönderilir fakat ikinci iletkendeki sinyalin fazı ters çevrilir. Kablo içinde her iki iletken de aynı sinyali taşımasına karşın fazları birbirlerine göre 180 derece terstir.
  • İki iletken, kablonun içinde birbirine çok yakın olduğu için aynı gürültü ve dip sesten etkilenir. Bir iletken üzerindeki gürültü pozitif (+) olduğu zaman diğer iletken üzerinde de pozitiftir (+), aralarında faz farkı yoktur (burada dikkat edilmesi gereken nokta, kablonun içinde iletkenlerin üzerindeki sinyallerin fazlarının birbirlerine göre ters fakat her iki iletkenin üstündeki gürültünün aynı fazda olduğudur).
  • Kablonun diğer ucunda (giriş yapılan cihazda) ikinci iletkendeki sinyalin fazı tekrar ters çevirir. Dolayısıyla iki iletken üzerindeki sinyallerin fazları aynı olur.
  • İkinci iletkenin fazının ters çevrilmesi sırasında bu iletken üzerindeki gürültünün fazı da ters çevrilmiş olur. Bu durumda sinyaller aynı fazda ama sinyaller üzerindeki gürültü birbirlerine göre ters fazdadır.
  • Fazları ters olan iki aynı sinyal birbirini yok eder. Sonuç olarak gürültü de bir sinyal olduğuna göre faz farklılığından dolayı kablodaki gürültü bu teknikle yok edilmiş olur.
Kablo_Cift_Iletken

Çift iletkenli ses sinyali kablosu

 

Faz ile ilgili detaylı bilgi için Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri adlı kitabımın “Ses ve Duyum” bölümü altındaki “Faz” başlığını inceleyebilirsiniz.

Dengeli sinyal ile ilgili detaylı bilgi için Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri adlı kitabımın “Sinyal, Kablo ve Konnektörler” bölümü altındaki “Dengeli (Balanced) ve Dengesi (Unbalanced) Sinyal” başlığını inceleyebilirsiniz.

Teknik terimler için müzik teknolojisi, müzik prodüksiyonu ve ses kayıt terimleri sözlüğüne göz atabilirsiniz.

Benzer paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edebilir, haberler için mesaj listeme üye olabilirsiniz. Teşekkürler.

 

© 2017 Ufuk Önen. Her hakkı saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | 1 Comment

TrainYourEars – Frekans ve EQ Odaklı Kulak Eğitimi Programı

TYE2_box

 

TrainYourEars Nedir?

 

TrainYourEars EQ Edition, Mac ve PC için geliştirilmiş bir kulak eğitim programı. TrainYourEars, nota üzerine kurulmuş müzik kulak eğitimlerinden farklı olarak EQ ve frekanslar üzerine yoğunlaşıyor.

Lokalizasyonuna destek verdiğim TrainYourEars’ın hem Mac hem de Windows versiyonlarında Türkçe dil seçeneği bulunuyor.

TrainYourEars, seçtiğiniz müzik parçasına veya bir test sinyaline gelişigüzel şekilde EQ uyguluyor. Seçtiğiniz alıştırma tipine bağlı olarak uygulanan EQ’yu tahmin etmeniz ya da EQ uygulayarak sinyali orijinal haline çevirmeniz gerekiyor. Bu alıştırmalar frekans hafızanızı geliştirmeye yarıyor. Frekans hafızanızı geliştirmenizin en önemli faydalarından biri, EQ ile çalışırken hedeflediğiniz tonlara ulaşmak için hangi frekanslar üzerinde çalışmanız gerektiğini kolayca tespit edebilmeniz.

 

TrainYourEars Nasıl Çalışır?

 

İlk önce üzerinde çalışacağınız parçayı veya test sinyalini seçiyorsunuz.

İkinci adım olarak bir alıştırma seçin veya alıştırmayı kendiniz tasarlayın.

Son olarak, seçtiğiniz alıştırmaya göre “Tahmin” veya “Düzeltme” yöntemlerinden birini kullanarak kulak eğitimine başlıyorsunuz.

 

TrainYourEars Nasıl Edinilir?

 

TrainYourEars’i doğrudan kendi sitesinden satın alıp indirebilirsiniz.

%20 indirim kuponu için:

  • Buradaki linke tıklayın.
  • Açılan sayfanın en altında “Have a coupon? Click here to enter your code” seçeneğine tıklayın.
  • Açılan kutuya tye-ufukonen kuponunu girin.

TrainYourEars-Coupon-Screenshot

Yukarıda da belirttiğim gibi TrainYourEars’in hem Mac hem de Windows versiyonunda Türkçe dil seçeneği bulunuyor. Aşağıda örnek ekran görüntülerini bulabilirsiniz.

 

TYE_TR_Screenshot_161111_01

TYE_TR_Screenshot_161111_02

TYE_TR_Screenshot_161111_03

TYE_TR_Screenshot_161111_04

TYE_TR_Screenshot_161111_05

TYE_TR_Screenshot_161111_06

 

Müzik ve ses teknolojileri ile ilgili paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edin. Haberler için lütfen mesaj listeme üye olun.

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | 1 Comment

2016 DAW Anketi Sonuçları

Yabancı dergiler ve web siteleri her yıl benzer anketler yapıyorlar. Bir tane de bizden olsun dedim ve DAW (Digital Audio Workstation) tercihi üzerine iki sorudan oluşan çoktan seçmeli bir anket hazırladım.

Anket 14-31 Aralık 2016 tarihleri arasında açık kaldı. Ankete toplam 1112 kişi katıldı.

 

Birinci soru: “Kullanmakta olduğunuz DAW”.

Anketin galibi Cubase Pro (Steinberg) oldu. Cubase Pro, 204 oy ile tüm oyların %18.35’ine sahip oldu. Onu hemen arkasından çok az bir farkla Logic Pro (Apple) takip etti. Logic Pro, 195 oy ile tüm oyların %17.54’üne sahip oldu. Üçüncülüğü benim de tercihim olan Pro Tools (Avid), dördüncülüğü ise Live (Ableton) aldı. Pro Tools ile Live arasında gerçekten çok az bir oy farkı var: Pro Tools, 164; Live ise 161 oy aldı. Anketin beşincisi 154 oy ile FL Studio (Image-Line) oldu. Diğer DAW’lara göre daha çok yeni olduğunu düşündüğümüzde Studio One (PreSonus) 126 oy ile altıncı sırada oldukça başarılı bir sonuç aldı. Detaylı sonuçlar için aşağıdaki görseli inceleyebilirsiniz (büyütmek için görsele tıklayabilirsiniz).

2016_DAW_Anket_Sonuclar_01

 

İkinci soru: “Kullanmakta olduğunuz DAW’ı 2017 içinde değiştirmeyi düşünüyor musunuz?”

1112 katılımcıdan 960 kişi bu soruya “hayır” cevabını vermiş (%86.33). 152 kişi ise “evet” cevabı kullandığı DAW’ı 2017 içinde değiştirmeyi düşündüğü belirtmiş. Ben “hayır” diyenler arasındayım.

2016_DAW_Anket_Sonuclar_02

 

Tüm katılımcılara çok teşekkür ediyorum!

 

Ses, müzik ve müzik teknolojileri ile ilgili haberler ve çeşitli paylaşımlar için Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri’nin Facebook sayfasını ‘beğenebilir’, beni Twitter’dan takip edebilir ve mesaj listeme üye olabilirsiniz.

 

Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri (SKMT) – 10. baskı (2017)

SKMT ile ilgili düşüncelerinizi ve fotoğraflarınızı diğer okuyucular ile paylaşmak ister misiniz?

 

Onen_MPMT_AMEK_Background_1024x541

Onen_STP_2_AMEK_Background_1024x541

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | 5 Comments

Miksin Sonunda Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler

Miks_Sonunda

 

Miksin sonunda prodüksiyon zincirinde son halka olan mastering işlemini göz önüne almak gerekir. Bir stüdyoya gönderecek de olsanız, kendiniz yapacak da olsanız bazı işler mastering aşamasına bırakılmalıdır. Benim tecrübelerime ve fikirlerime göre miksin sonunda yapılması ve yapılmaması gerekenler şöyle…

 

Fade Out

Miksi bounce ya da export ederken parçanın sonunu uzun bırakın, reverb’lerin kuyruklarını kesmeyin veya fade out etmeyin. Eğer parça volümü azalarak (fade out ile) bitiyorsa olsa bile fade out’u siz yapmayın, bu işi mastering aşamasına bırakın. Mastering mühendisleri, fade out işlemini mastering sırasında kullanılan kompresör, limiter gibi tüm dinamik işlemcilerden sonra yapmayı tercih ederler. Diğer yandan parçanın sonundaki fade out’un, diğer bir deyişle parçanın kapanışının yaratıcı bir karar olduğunu da unutmamak gerekir. Çok farklı şekillerde fade out yapmak mümkün (hem süre hem de eğri olarak), önemli olan fade out’un parçanın yapısına ve estetiğine uyması. Eğer bu yaratıcı karar mastering mühendisine bırakılmayıp miks sırasında verilecekse, istenilen fade out süresi ve eğrisi ile bir dosya hazırlanıp örnek olarak mastering mühendisine gönderilebilir.

Pro Tools Fade Out Eğrileri

Pro Tools Fade Out Eğrileri

 

Genel Seviye

Bitmiş miks üzerinde genel seviyeyi yükseltmek için gain, normalization veya benzeri işlemler uygulamayın. DSP ile yapılan bu işlemlerde iç hesaplamalar genelde 24–bit’ten daha büyük kelime uzunlukları (word length) ile yapılır ve sonra dither uygulanarak word length tekrar eski haline indirilir. Aynı işlemin bir de mastering aşamasında yapılacağını düşünürsek bu, gereksiz yere dither kullanmak demektir. Seviye ayarlarını mastering stüdyosuna bırakın.

 

Dinamik İşlemciler

Limiter ya da benzeri plug–in’ler veya programlar kullanmayın. Kısaca (eğer yaptığınızdan gerçekten emin değilseniz) bitmiş miks üzerinde işlem yapmayın. Bunun istisnaları var elbette. Miks Üzerine: Müzik Prodüksiyonlarında Miks Teknikleri ve Çeşitli Yaklaşımlar adlı kitabımdaki röportajlarda okuyabileceğiniz gibi, bazı miks mühendisleri mikslerinin ana çıkışında kompresör kullanıyorlar ve bunu miksin bir parçası olarak ele alıyorlar.

 

Sample Rate ve Bit Depth

Miks sırasında yüksek sample rate ve bit depth ile çalışılmışsa bunlara dokunmadan, azaltma uygulamadan miksi WAVE yada AIFF gibi sıkıştırma kullanılmayan bir dosya formatına yazın. Sample rate ve bit depth azaltması mastering sırasında yapılmalıdır. Sample rate, Nyquist Theorem, oversampling, bit depth, quantization ve dither konuları için Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri adlı kitabımın “Dijital Ses Teknolojisi” başlıklı bölümünü okuyabilirsiniz.

 

Teknik terimler için müzik teknolojisi, müzik prodüksiyonu ve ses kayıt terimleri sözlüğüne göz atabilirsiniz.

Benzer paylaşımlar için beni Facebook ve Twitter‘da takip edebilir, haberler için mesaj listeme üye olabilirsiniz. Teşekkürler.

 

Görsel: ‘Front of house’ audio mixer at the Bull & Gate pub in Kentish Town, North London, Biggerbyfar~commonswiki, Wikimedia Commons.

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | Leave a comment

Ücretsiz Plug-in’ler (08)

Ucretsiz_Pluginler_08s

Ücretsiz plug-in’ler serisi 8: bx_rockrack V3 (Brainworx), Neutrino (Izotope), CA-2A T Type Leveling Amplifier (Cakewalk), Hysteresis (Glitchmachines).

 

bx_rockrack V3 (Brainworx)

 

bx_rockrack V3, sekiz farklı model içeren bir gitar amplifikatör simülatörü. Modellemeler için Marshall JCM 800 2210 ‘clean’ ve ‘lead’ kanallar (Clean 800, Crunch 800); ENGL 530 Tube Preamp ‘clean’ ve ‘lead’ kanallar (Clean ENGL, Lead ENGL); ENGL 530 ‘clean’ ve ‘lead’ kanallar (Jazz Clean, Jazz Crunch); Mesa Boogie Rect-O-Verb 50W (Modern Rock) kullanılmış. Bunların yanı sıra Brainwork tarafından geliştirilen Metal BX 666 amplifikatör tasarımı da yer alıyor. Ben çok başarılı buldum. Yukarıdaki videoyu izleyince eminim bana hak vereceksiniz. Kaçırmayın!

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Neutrino (Izotope)

 

Neutrino, Izotope’un geçtimiz ay çıkan ve çok ses getiren Neutron plug-in’i içindeki miks teknolojisi üzerine kurulmuş bir “spectral shaper” (spektral şekillendirici). Neutrino’yu vokallere berraklık; bas gitara vurgu ve ağırlık; davullara detay; diğer enstrümanlara ise yumuşak rezonanslar eklemek için kullanabilirsiniz. Bilgisayarın işlemcisine fazla yük bindirmediği için birçok kanalda aynı anda kullanmak mümkün.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

CA-2A T Type Leveling Amplifier (Cakewalk)

 

CA-2A plug-in’i, Teletronix firmasının efsane opto-kompresörü LA-2A’in emülasyonu. CA-2A plug-in’de LA-2A üzerindeki standart parametreler ve kontroller bulunuyor: Peak Reduction (threshold); Gain (make-up gain); Compress ve Limit olmak üzere iki adet ratio seçeneği; R37 emphasis devresi kontrolü; Gain Reduction (+4 dB, +10 dB ve Cakewalk’un dijital platform için eklemiş olduğu 0 dBFS). Cakewalk’un modellemesi çok başarılı. CA-2A T Type Leveling Amplifier kaçırılmaması gereken bir plug-in.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Hysteresis (Glitchmachines)

 

 

Hysteresis, davul ve synthesizer gibi enstrümanlar ile çeşitli ses efektleri üzerinde kullanabileceğiniz bir glitch delay plug-in’i. Feedback sinyali üzerine lowpass filter ve modülasyon efektleri uygulayabiliyorsunuz. Deneysel sesler için çok kullanışlı! Sitede demo parça mevcut.

Mac: AU, VST | Win: VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Benzer paylaşımlar için beni  Twitter‘da ve Facebook‘ta takip edin!

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | Leave a comment

Ücretsiz Plug-in’ler (07)

Ucretsiz_Pluginler_07s

Ücretsiz plug-in’ler serisi 7: Muteomatic (SoundRadix), Thump2 (Metric Halo), BitterSweet (Flux), EQ1A (Mellowmuse).

 

Muteomatic (SoundRadix)

 

Muteomatic

Muteomatic, kayıt programınızın konumunu takip edip, kayıt ve dinleme (playback) sırasında ‘talkback’ ve iletişim mikrofonlarını kapatıp, kayıt ya da dinleme durduğunda otomatik olarak açan bir plug-in. Muteomatic, sizi zor duruma düşürmemek için mikrofonlar ne zaman açık, ne zaman kapalı ekranda açıkça gösteriyor. DAW ile stüdyoda kayıt yapanlar için müthiş kullanışlı bir plug-in.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Thump2 (Metric Halo)

 

MetricHalo_Thump2

Thump2, alt frekansları sentezleyerek parçalarınızın alt kısımlarını güçlendirmek için kick ve benzeri kanallarda kullanabileceğiniz bir plug-in. Thump2, giriş sinyalinin perde ve dinamik özelliklerini analiz edip, bulguları plug-in’in üzerindeki alt frekanslar osilatörlerini kontrol etmek için kullanıyor.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

BitterSweet (Flux)

 

Flux_BitterSweet_v3

 

BitterSweet, bir transient şekillendirici plug-in’i. Kullanımı oldukça basit. Plug-in üzerindeki büyük düğmeyi “sweet” konumuna yaklaştırdıkça transient seviyeleri azalıyor, “bitter” konumuna yaklaştırdıkça ise transient seviyeleri artıyor. Buna ek olarak işlem gören sinyali seçebildiğiniz bir kontrol bulunuyor. “Main” konumunda stereo sinyal; “center” konumunda plug-in’in içinde bulunan dahili MS matrik üzerinden gelen M (mid) sinyali; “stereo” konumunda ise yine dahili MS matrix üzerinden gelen S (side) sinyal üzerinde işlem yapabiliyorsunuz.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

EQ1A (Mellowmuse)

 

Mellowmuse_EQ1A

EQ1A analog stil bir EQ plug-in’i. Üzerinde yarı-parametrik LF (Low Frequency) ve HF (high Frequency) ile tam parametrik LMF (Low Mid Frequency) ve HMF (High Mid Frequency) olmak üzere dört bant EQ bulunuyor. Bunlara ek olarak bir de 10 Hz – 1 kHz arası ayarlanabilen bir HPF (High Pass Filter) var.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Benzer paylaşımlar için beni  Twitter‘da ve Facebook‘ta takip edin!

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | Leave a comment

Ücretsiz Plug-in’ler (06)

Ucretsiz_Pluginler_06s

Ücretsiz plug-in’ler serisi 6: The Monster (Slate Digital), OldSkoolVerb (Voxengo), Width Knob (Boz Digital Labs), Limited-Z (LVC-Audio).

 

The Monster (Slate Digital)

 

Slate_TheMonster

 

Steven slate’den yeni bir ücretsiz plug-in: The Monster Extreme Dynamic Compressor. The Monster, ‘vintage’ FET limiter cihazlarının tüm düğmelerinin basılı olduğu durumu simüle ediyor. Plug-in’in ismi de burada geliyor. The Monster’ın üzerinde bulunan High Frequency Detection parametresi ile kompresöre giden üst frekansların seviyesini, tam tersi olan Variable High-Pass Filter ile ise alt frekasnları daha “punchy” hale getirmek mümkün.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

OldSkoolVerb (Voxengo)

 

Voxengo_OldSkoolVerb

OldSkoolVerb, eski tip reverb algoritmaları ile çalışan bir reverb plug-in’i. Üreticisi olan Voxengo firması özellikle vokal, piyano ve pad ses ler için tavsiye ediyor.

Mac: AU, VST | Win: VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Width Knob (Boz Digital Labs)

 

Boz_Width_Knob

Boz Digital Labs firmasının diğer iki ücretsiz plug-in’ini (Bark of Dog ve Panipulator) daha önce paylaşmıştım. Width Knob, adından da anlaşılabileceği gibi stereo panoramanın genişliğini kontrol ediyor. Diğer genişlik plug-in’lerinden farklı olarak Width Know, panoramayı sadece daraltıyor, diğer bir deyişle sinyale herhangi bir ekleme yapmıyor. Width Knob’u kanal ve ‘bus’larda kullanabilirsiniz. Stereo panoramanın kolay otomasyonu açısından faydalı bir plug-in.

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Limited-Z (LVC-Audio)

 

LVC_Limited_Z

 

Limited Z, farklı limiter algoritmaları barından, miks ve mastering işlemlerinde kullanmak için uygun bir ‘brickwall’ limiter plug-in’i. Kullanıcı arayüzünün tasarımı da oldukça etkileyici!

Mac: AU, AAX, VST | Win: AAX, VST | İndirmek için tıklayınız.

 

Benzer paylaşımlar için beni  Twitter‘da ve Facebook‘ta takip edin!

 

Posted in Ses ve Müzik Teknolojileri | Leave a comment