![\"itunesradio\"](\"http:\/\/ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/itunesradio.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Apple, iTunes Radio ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi yeni bir m\u00fczik servisi ile ‘streaming’ alan\u0131na girdi\u011fini duyurdu. Asl\u0131nda bu, \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fey de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc internet \u00fczerinden m\u00fczik dinleme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor. Bir par\u00e7ay\u0131 veya alb\u00fcm\u00fc \u00fccretini \u00f6deyip (ya da korsan olarak) indirmektense art\u0131k insanlar yava\u015f yava\u015f internet \u00fczerinden dinlemeyi tercih etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Yeni Tercih: ‘Streaming’ M\u00fczik<\/strong><\/p>\n ‘Streaming’ m\u00fczi\u011fin tercih edilmesinin arkas\u0131nda yatan nedenlerden biri b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla disk alan\u0131 problemi. mp3 ve AAC dosyalar\u0131ndan olu\u015fan dijital m\u00fczik ar\u015fivleri \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde geni\u015fleyebiliyor, ar\u015fiv geni\u015fledik\u00e7e daha fazla disk alan\u0131na ihtiya\u00e7 duyuluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hard diskler \u00e7ok pahal\u0131 de\u011fil diyebilirsiniz ancak bu sefer de kar\u015f\u0131m\u0131za eri\u015fim problemi \u00e7\u0131k\u0131yor. Bug\u00fcn art\u0131k bir\u00e7ok ki\u015fide bir masa\u00fcst\u00fc, bir diz\u00fcst\u00fc ve bir de ak\u0131ll\u0131 telefon olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 farkl\u0131 cihaz var. Bu \u00fc\u00e7\u00fcnden de m\u00fczik dinlemek m\u00fcmk\u00fcn ve bulundu\u011fumuz ortama g\u00f6re (ev, ofis, sokak, araba, otob\u00fcs vb.) bu \u00fc\u00e7 cihaz aras\u0131ndan se\u00e7im yap\u0131yoruz. Bu \u00fc\u00e7 cihazdan da istedi\u011fimiz par\u00e7ay\u0131 dinlemenin en basit yolu m\u00fczi\u011fe internet \u00fczerinden ula\u015fmak. Art\u0131k internet eri\u015fimi h\u0131zl\u0131, ev ve ofis d\u0131\u015f\u0131nda da kablosuz a\u011flar yoluyla internete eri\u015fim olduk\u00e7a kolayla\u015ft\u0131 ve bunlara ek olarak 3G \u00fczerinden verilen internet paketleri de yava\u015f yava\u015f ucuzluyor.<\/p>\n M\u00fczi\u011fe internet \u00fczerinden ula\u015fman\u0131n di\u011fer bir cazip taraf\u0131 da yeni m\u00fczikler ke\u015ffetmek! Hangi servis veya siteyi kullan\u0131rsan\u0131z kullan\u0131n size, di\u011fer dinlemi\u015f oldu\u011funu par\u00e7alar\u0131 baz alarak, yeni par\u00e7a \u00f6nerileri sunuluyor. Bu \u00f6neriler i\u00e7in kullan\u0131lan algoritmalar her ge\u00e7en g\u00fcn geli\u015fiyor, bu da \u00f6nerilerin her ge\u00e7en g\u00fcn daha isabetli hale gelmesi demek oluyor. M\u00fczik ke\u015ffetme \u0130ngilizcede ‘music discovery’ olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu, asl\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fczik end\u00fcstrisinde \u00fczerinde olduk\u00e7a kafa yorulan bir i\u015f kolu. Bir ba\u015fka yaz\u0131mda bu konuya de\u011finmek isterim. \u0130nternet \u00fczerindeki m\u00fczik servis ve sitelerinden bahsetmi\u015fken; T\u00fcrkiye’de ve d\u00fcnyada ‘streaming’ m\u00fczik servisi veren farkl\u0131 farkl\u0131 siteler mevcut (Deezer, Spotify, Fizy, Grooveshark, Slacker vb.) ancak benim g\u00f6zlemledi\u011fim kadar\u0131yla video sitesi olmas\u0131na ra\u011fmen YouTube, internet \u00fczerinden m\u00fczik dinlemek i\u00e7in en \u00e7ok kullan\u0131lan servis veya sitelerden biri.<\/p>\n <\/p>\n Billboard ve YouTube<\/strong><\/p>\n M\u00fczik end\u00fcstrisinde otorite olarak kabul edilen yay\u0131nlardan biri olan Billboard, \u015eubat 2013’te YouTube videolar\u0131n\u0131n izlenme say\u0131lar\u0131n\u0131n ‘single’ listeleri i\u00e7in dikkate al\u0131nmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bu, listelerin, sadece fiziki ve dijital (download) olarak sat\u0131lan single say\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011fil, sat\u0131\u015f rakamlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra par\u00e7alar\u0131n YouTube videolar\u0131n\u0131n izlenme oranlar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131narak olu\u015fturuldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Billboard, par\u00e7alar\u0131n sadece resmi kanallar yoluyla eklenmi\u015f videolar\u0131n\u0131n izlenme say\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate al\u0131yor. Resmi kanal olarak sanat\u00e7\u0131n\u0131n veya plak firmas\u0131n\u0131n YouTube kanal\u0131 ya da Vevo kabul ediliyor. Sanat\u00e7\u0131 veya plak firmas\u0131ndan izin al\u0131nmadan haz\u0131rlanm\u0131\u015f ‘fan’ videolar\u0131n\u0131n izlenme say\u0131lar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n RIAA ve ‘Streaming’ M\u00fczik\u00a0<\/strong><\/p>\n Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde alt\u0131n (gold) ve platin (platinum) plaklar RIAA (Recording Industry Association of America) taraf\u0131ndan verilir. 1958’de ba\u015flat\u0131lan sat\u0131\u015f belgeleme program\u0131na g\u00f6re sat\u0131\u015f\u0131 500 bin adedi ge\u00e7en alb\u00fcm ve single’lar alt\u0131n, sat\u0131\u015f\u0131 1 milyon adedi ge\u00e7enler i\u00e7in ise platin plak ile \u00f6d\u00fcllendiriliyor. Uzun y\u0131llar de\u011fi\u015fime u\u011framadan devam eden bu programa 1999 y\u0131l\u0131nda bir ek yap\u0131ld\u0131 ve sat\u0131\u015f\u0131 10 milyon adedin \u00fczerine \u00e7\u0131kan alb\u00fcmler i\u00e7in Diamond Award (elmas \u00f6d\u00fcl) verilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n Bu arada her ne kadar konumuzla \u00e7ok ilgili olmasa da \u015funlar\u0131 sizinle payla\u015fmak istiyorum… RIAA’e g\u00f6re 2013 Haziran itibar\u0131yla t\u00fcm zamanlar\u0131n en \u00e7ok sat\u0131lan ilk be\u015f alb\u00fcm\u00fc Thriller<\/em> – Michael Jackson (29 milyon); Their Greatest Hits<\/em> – Eagles (29 milyon); Greatest Hits Volume I<\/em> & Volume II<\/em> – Billy Joel (23 milyon); The Wall<\/em> – Pink Floyd (23 milyon); Led Zeppelin IV<\/em> – Led Zeppelin (23 milyon). T\u00fcm zamanlar\u0131n toplamda en \u00e7ok plak satan sanat\u00e7\u0131lar\u0131 The Beatles (177 milyon); Elvis Presley (134.5 milyon); Garth Brooks (128 milyon); Led Zeppelin (111.5 milyon); Eagles (100 milyon).<\/p>\n RIAA, 2004 y\u0131l\u0131nda internet \u00fczerinden yap\u0131lan “dijital” (di\u011fer bir deyi\u015fle fiziki olmayan) sat\u0131\u015flar i\u00e7in Digital Single Sales Award (Dijital Single Sat\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc) program\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131. Bu \u00f6d\u00fclde de, t\u0131pk\u0131 di\u011fer \u00f6d\u00fcllerde oldu\u011fu gibi, 500 bin \u00fcst\u00fc sat\u0131\u015f adedi i\u00e7in alt\u0131n, 1 milyon \u00fczeri i\u00e7in platin ve 10 milyon \u00fcst\u00fc i\u00e7in de elmas \u00f6d\u00fcl veriliyor. 2004’ten bu yana en \u00e7ok single sat\u0131\u015f\u0131 yapan ilk be\u015f sanat\u00e7\u0131 Taylor Swift (44 milyon); Rihanna (42.5 milyon); Katy Perry (29.5 milyon); Lady Gaga (28.5 milyon); Kanye West (25 milyon).<\/p>\n RIAA, 2013 May\u0131s ay\u0131nda Digital Single Sales Award’u da i\u00e7ine alan Combined Digital Single Award ad\u0131nda yeni bir \u00f6d\u00fcl program\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 duyurdu. RIAA’n\u0131n sitesindeki a\u00e7\u0131klamaya\u00a0buradan<\/a>\u00a0ula\u015fabilirsiniz.\u00a0Bu yeni programa g\u00f6re ‘streaming’ yoluyla dinlenilen par\u00e7alar\u0131n dinlenme say\u0131lar\u0131 da single sat\u0131\u015f say\u0131lar\u0131na ekleniyor. Program\u0131n kabul etti\u011fi ‘streaming’ m\u00fczik ve video siteleri aras\u0131nda Spotify, Rhapsody, Xbo Music, VEVO, MTV.com, Yahoo! Music ve elbette YouTube var.<\/p>\n RIAA, internet \u00fczerinden 100 defa dinlemeyi (ya da ‘stream’ etmeyi) bir adet single sat\u0131\u015f\u0131 ile e\u015f tutuyor. Di\u011fer bir deyi\u015fle 100 milyon defa dinlenilmi\u015f bir par\u00e7a 1 milyon satm\u0131\u015f olarak kabul ediliyor. Ba\u015fka bir \u00f6rnek verecek olursak internet \u00fczerinden 25 milyon defa dinlenilen ve dijital single’\u0131 250 bin satan bir par\u00e7a alt\u0131n (gold) \u00f6d\u00fcl al\u0131yor. Bu 100:1 oran\u0131 bana olduk\u00e7a mant\u0131kl\u0131 geldi. 1 milyon single satmak ne kadar zorsa par\u00e7ay\u0131 internet \u00fczerinden 100 milyon defa dinletmek de o kadar zor bence.<\/p>\n Yeni program\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ile birlikte 56 par\u00e7a \u00f6d\u00fcl ald\u0131. \u00d6d\u00fcl alanlar\u0131n i\u00e7inde yenilerin yan\u0131 s\u0131ra Michael Jackson (“Billie Jean”), Whitney Houston (“I Will Always Love You”), Aerosmith (“I Don’t Want to to Miss a Thing”, Kansas (“Dust in the Wind”) gibi eski ve k\u00f6kl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar da var.<\/p>\n <\/p>\n Apple ve ‘Streaming’ M\u00fczik<\/strong><\/p>\n iTunes Radio, hem iPhone, iPad ve iPod Touch hem de Mac ve PC \u00fczerinde iTunes \u00fczerinden hizmet vermek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f bir servis. 18 Eyl\u00fcl 2013’te Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde kullan\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131. iTunes Radio ile kullan\u0131c\u0131lar kendi se\u00e7imleri do\u011frultusunda belirlenmi\u015f tema veya \u015fark\u0131lar \u00fczerinden radyo istasyonlar\u0131 olu\u015fturabiliyorlar. Bu servis \u00fccretsiz; reklamlarla destekleniyor. iTunes Match \u00fcyeleri ise bu servisten reklamlar olmadan yararlanabilecek (iTunes Match’in \u00fccreti T\u00fcrkiye’de \u015fu an i\u00e7in y\u0131ll\u0131k 39.99 TL).<\/p>\n ‘Streaming’ m\u00fczik servislerinden Pandora 70 milyon, iHeartRadio 48 milyon, Spotify ise 20 milyon kullan\u0131c\u0131ya sahip. Bunlara ek olarak yeni rakipler de var: Arena<\/a> ve Trent Reznor ve Dr. Dre’nin de arkas\u0131nda oldu\u011fu Beats Music<\/a>. Arena, her ‘stream’ i\u00e7in 0.21 USD telif \u00f6deyecek (bu, di\u011fer ‘streaming’ servislerine g\u00f6re \u00e7ok \u00e7ok y\u00fcksek bir miktar.\u00a0iTunes Radio’nun en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131 say\u0131lar\u0131 300 milyona ula\u015fan iTunes kullan\u0131c\u0131lar\u0131. T\u00fcm iTunes kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bir anda iTunes Radio’yu kullanmaya ba\u015flamas\u0131 beklenemez elbette ama potansiyel m\u00fc\u015fteriler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde 300 milyon ger\u00e7ekten \u00e7ok cazip bir say\u0131.<\/p>\n <\/p>\n![\"itunesradio_icon\"](\"http:\/\/ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/itunesradio_icon.jpg\"){kind=icon}
Billboard ve RIAA’in liste ve \u00f6d\u00fcl programlar\u0131nda ‘streaming’ say\u0131lar\u0131n\u0131 dahil etmesi internet \u00fczerinden m\u00fczik dinlemenin yava\u015f yava\u015f \u00e7ok ciddi bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline geldi\u011finin \u00f6nemli bir g\u00f6stergesi. Apple’\u0131n bu alana girmesi bir s\u00fcreden beri bekleniyordu; 300 milyon iTunes kullan\u0131c\u0131s\u0131na sahip Apple’\u0131n b\u00f6yle geli\u015fmekte ve b\u00fcy\u00fcmekte olan bir pazara dahil olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil.<\/p>\n