![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/DynamicEQ_Onen_1280px-1024x768.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
EQ, \u00f6zellikle parametrik EQ, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc fakat statik bir ses i\u015fleme arac\u0131d\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc frekans, kazan\u00e7 ve Q parametrelerini kullanarak sesi istedi\u011finiz gibi \u015fekillendirmenize imkan tan\u0131r. Statik bir sinyal i\u015fleme arac\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc giri\u015f sinyalindeki de\u011fi\u015fiklikleri hesaba katmadan sesi ayn\u0131 \u015fekilde i\u015fler. EQ’nun statik olmas\u0131, her zaman de\u011filse de baz\u0131 durumlarda bir dezavantajd\u0131r. \u00d6rnek olarak bir keman kayd\u0131nda \u00fcst oktavlardaki notalardan biri veya birka\u00e7\u0131n\u0131n kula\u011fa \u00e7ok sert geldi\u011fini ya da y\u0131rt\u0131c\u0131 duyuldu\u011funu varsayal\u0131m. EQ ile bu notalar\u0131 yumu\u015fatabilirsiniz ancak uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu EQ, rahats\u0131z edici notalar \u00e7al\u0131nmad\u0131klar\u0131 zaman da devrede olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, enstr\u00fcman\u0131n genel tonunu etkileyecek, belki de \u00fcst frekans detay\u0131nda ya da alt oktavdaki notalar \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst k\u0131smi frekanslarda (overtones) azalmaya sebep olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada dinamik (dynamic) EQ devreye giriyor. Dinamik EQ, standart EQ’nun g\u00fcc\u00fcn\u00fc, dinamik i\u015flemcilerin s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma (compression), geni\u015fletme (expansion) ve d\u0131\u015f sinyallere ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fabilme (sidechain triggering) \u00f6zellikleri ile birle\u015ftiriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Multiband kompres\u00f6r ve dinamik EQ baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan birbirlerine benzer: Her ikisi de sinyalin se\u00e7ilmi\u015f bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerinde azaltma veya \u00e7o\u011faltma yapar ve her ikisi de yapt\u0131klar\u0131 se\u00e7imi frekans ve seviye \u00fczerine dayand\u0131r\u0131r. Di\u011fer yandan, aralar\u0131nda yak\u0131n benzerlik olsa da multiband kompres\u00f6r ve dinamik EQ ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
Multiband kompres\u00f6r sinyali frekans aral\u0131klar\u0131na b\u00f6ler ve her frekans aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Cihaz\u0131n yap\u0131s\u0131na g\u00f6re frekans aral\u0131klar\u0131 bas ve tiz olarak iki; bas, mid ve tiz olarak \u00fc\u00e7; bas, alt-mid, \u00fcst-mid ve tiz olarak d\u00f6rt ya da iyice ince ayarlar kullanarak daha fazla say\u0131da olabilir. Sinyali frekans aral\u0131klar\u0131na b\u00f6l\u00fcp ayr\u0131 ayr\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n avantaj\u0131, bir frekans aral\u0131\u011f\u0131ndaki y\u00fcksek seviyeli sinyal y\u00fcz\u00fcnden di\u011fer frekans aral\u0131klar\u0131n\u0131n da azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir. \u00d6rnek olarak bas, mid ve tiz olarak \u00fc\u00e7 aral\u0131kla \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Multiband kompres\u00f6r, mid aral\u0131\u011f\u0131nda seviye y\u00fckseldi\u011finde, tiz ve bas frekans aral\u0131klar\u0131na dokunmadan, sadece orta frekans aral\u0131\u011f\u0131nda azaltma uygulayacakt\u0131r.<\/p>\n
Dinamik EQ, crossover noktalar\u0131 yerine standart EQ filtrelerini kullan\u0131r. Bu sayede bir yandan istenilen frekans aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 Q parametresini de kullanarak \u00e7ok hassas bir \u015fekilde se\u00e7mek, di\u011fer yandan da se\u00e7ili frekans \u00fczerinde threshold, attack, release gibi parametreleri kullanarak \u00e7ok kontroll\u00fc bir \u015fekilde azaltma\/s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma (attenuation\/compression) ve a\u00e7ma\/geni\u015fletme (boost\/expansion) i\u015flemlerini yapmak m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Dinamik EQ’yu se\u00e7ili frekans\u0131n kazanc\u0131n\u0131 kompres\u00f6r ile mod\u00fcle eden bir i\u015flemci olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olmaz.<\/p>\n
Multiband kompres\u00f6r ve dinamik EQ aras\u0131ndaki di\u011fer bir fark ise faz ile ilgilidir. Multiband kompres\u00f6r\u00fcn \u00fczerindeki faz filtreleri lineer de\u011filse sinyale s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma (compression) uygulanm\u0131yor olsa dahi sinyalde s\u00fcrekli olarak faz bozulmas\u0131 (phase distortion) vard\u0131r. Dinamik EQ’da faz bozulmas\u0131 sadece s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar, frekans kazanc\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131r oldu\u011fu durumlarda (unity gain), bozulma olmaz.<\/p>\n
<\/p>\n
Dinamik EQ, genel olarak mastering a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan bir ses i\u015flemcisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de miks s\u0131ras\u0131nda vokal ve bir\u00e7ok enstr\u00fcman \u00fczerinde kullan\u0131labilir.<\/p>\n
Baz\u0131 solistler sakin ve yumu\u015fak b\u00f6l\u00fcmleri s\u00f6ylerken ton olarak \u00e7ok dengelidirler ancak g\u00fcrl\u00fck artt\u0131k\u00e7a ya da \u00fcst oktavlardan notalara ge\u00e7ince ses (istenmeyen \u015fekilde) sert, hatta kulak t\u0131rmalay\u0131c\u0131 bir h\u00e2le gelebilir. E\u011fer bu bahsetti\u011fim durum par\u00e7an\u0131n i\u00e7inde ayr\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde oluyorsa, bu b\u00f6l\u00fcmleri farkl\u0131 kanallara al\u0131p ayr\u0131 ayr\u0131 EQ uygulayabilirsiniz. Di\u011fer yandan, e\u011fer bu durum, performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan ya da tercih edilmeyen bir b\u00f6l\u00fcmde ger\u00e7ekle\u015fiyorsa, rahats\u0131zl\u0131k veren k\u0131s\u0131mlardaki sesin tonunu standart bir EQ ile yumu\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu sefer de sakin s\u00f6ylenen k\u0131s\u0131mlar donuk ya da mat bir h\u00e2l alabilir. Bu noktada dinamik EQ i\u015finizi olduk\u00e7a kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Rahats\u0131z eden k\u0131s\u0131mlardaki kesmek (seviyelerini azaltmak) istedi\u011finiz frekanslar\u0131n e\u015fik (threshold) parametrelerini do\u011fru ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, EQ sadece rahats\u0131z eden k\u0131s\u0131mlarda devreye girip kesme i\u015flemini yapacak, di\u011fer k\u0131s\u0131mlarda ise sinyale dokunmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer bir \u00f6rnek de ziller olabilir. Davulcunun \u00e7ok sert vurdu\u011fu yerlerde ziller kulak t\u0131rmalay\u0131c\u0131 bir h\u00e2l alabilir. Bu t\u0131rmalay\u0131c\u0131 sesi standart EQ ile yumu\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda davulcunun daha sakin \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerdeki \u00fcst frekans seviyesini de d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f olursunuz. Dinamik EQ yard\u0131m\u0131 ile yumu\u015fak \u00e7al\u0131nan k\u0131s\u0131mlardaki frekans dengesine dokunmadan, sadece sert \u00e7al\u0131nan k\u0131s\u0131mlardaki kula\u011fa y\u0131rt\u0131c\u0131 gelen tizleri t\u0131ra\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n
Dinamik EQ’da bulunan ve \u00e7ok i\u015fe yarayan di\u011fer bir \u00f6zellik de plug-in’in d\u0131\u015f sinyallere ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fabilme (sidechain triggering) \u00f6zelli\u011fidir. Elimizde birbirlerini maskeleyen bas gitar ve kick kanallar\u0131 oldu\u011funu varsayal\u0131m. Kick’in \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in bas gitar kanal\u0131na EQ uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bas gitar\u0131n tonu istemedi\u011fimiz bir \u015fekilde de\u011fi\u015fiyor olabilir. B\u00f6yle bir durumda bas gitar kanal\u0131na bir kompres\u00f6r insert edip, bu kompres\u00f6r\u00fcn sidechain giri\u015fine kick’in sinyalini ba\u011flamak, bu sayede kick her vurdu\u011funda bas gitar\u0131n sesini azaltarak (ducking) iki enstr\u00fcman\u0131n birbirlerini maskelemesini engellemek \u00e7ok kullan\u0131lan bir tekniktir. Bu teknikteki problem, kick her vurdu\u011funda bas gitar\u0131n seviyesinin tamam\u0131n\u0131n azalt\u0131l\u0131yor olmas\u0131. Bu tekni\u011fi kullanmak yerine bas gitara dinamik EQ uygularsak ve dinamik EQ’yu sidechain \u00fczerinden kick ile tetiklersek, bu durumda kick her vurdu\u011funda bas gitar\u0131n sadece kick ile \u00e7ak\u0131\u015fan frekans\u0131n\u0131n seviyesi azaltabiliriz. Bu sayede kick devreden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ise bas gitar\u0131n tonuna hi\u00e7 dokunmam\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n
Bunlar sadece birka\u00e7 \u00f6rnek. Dinamik EQ \u00e7ok farkl\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 \u015fekillerde de kullan\u0131labilir. Yap\u0131lacak en iyi \u015fey bir dinamik EQ plug-in’i al\u0131p ya da plug-in’in demo versiyonunu indirip denemeler yapmak.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Waves_F6_Dynamic_EQ-1024x777.jpg\")
Waves F6 Floating-Band Dynamic EQ<\/p><\/div>\n
<\/p>\n
Teknik terimler i\u00e7in m\u00fczik teknolojisi, m\u00fczik prod\u00fcksiyonu ve ses kay\u0131t terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n Benzer payla\u015f\u0131mlar i\u00e7in beni Facebook<\/a> ve Twitter<\/a>‘da takip edebilir, haberler i\u00e7in mesaj listeme \u00fcye olabilirsiniz<\/a>. Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n \u00a9 2017 Ufuk \u00d6nen. Her hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r. \u0130zinsiz kullan\u0131lamaz.<\/p>\n <\/p>\n \u0130lgili Yaz\u0131: Multiband Kompres\u00f6r<\/a><\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Multiband_Kompresor_800px.jpg\")
<\/a><\/p>\n