![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Mikste_Stereo_Panorama_01-1024x576.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Stereo plaklar 1960’l\u0131 y\u0131llarda yava\u015f yava\u015f yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. O y\u0131llarda \u00e7o\u011fu prod\u00fckt\u00f6r ve ses kay\u0131t m\u00fchendisi stereo ile tam olarak ne yap\u0131lmas\u0131 ve stereonun nas\u0131l kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini hen\u00fcz anlamam\u0131\u015f oldu\u011fundan, bir kanala, \u00f6rnek olarak sa\u011f kanala, sadece enstr\u00fcmanlar\u0131, di\u011fer kanala da sadece vokalleri ya da vokallerle beraber \u00f6ne \u00e7\u0131kan birka\u00e7 enstr\u00fcman\u0131 yat\u0131r\u0131yorlard\u0131. Y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e enstr\u00fcmanlar\u0131n stereo panorama i\u00e7indeki da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n miksin geni\u015fli\u011fi ve ferahl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar \u00f6nemli oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Stereo panorama sadece miksin geni\u015fli\u011fi ve ferahl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, do\u011fall\u0131\u011f\u0131 korumak ve enstr\u00fcmanlar\u0131n birbirleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fmelerini \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6rnek olarak orkestra kay\u0131tlar\u0131nda panoramay\u0131 enstr\u00fcmanlar\u0131n sahnedeki konumlar\u0131na g\u00f6re ayarlamam\u0131z hem dinleyici a\u00e7\u0131s\u0131ndan konser salonlar\u0131nda al\u0131\u015f\u0131k olduklar\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flar hem de stereo kay\u0131t i\u00e7inde her enstr\u00fcman grubuna o gruba ait bir yer a\u00e7ar.<\/p>\n
\u0130ngilizcede “panning” olarak adland\u0131r\u0131lan, sesleri stereo panorama i\u00e7inde da\u011f\u0131tma i\u015fleminin miks s\u0131ras\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli ara\u00e7lardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. “Miks i\u00e7in en temel \u015feyler nedir?” sorusuna ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z cevap “seviye ayar\u0131 ile EQ ve kompres\u00f6r kullan\u0131m\u0131” ise bence o cevap, eksik bir cevapt\u0131r. Cevab\u0131n i\u00e7inde mutlaka panning de bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Modern miksleri dinledi\u011fimizde kick, trampet, bas ve ana vokalin orta noktaya yerle\u015ftirildi\u011fini, geri kalan di\u011fer seslerin ise panorama i\u00e7inde farkl\u0131 noktalara da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyoruz. \u015eimdi bunlar \u00fczerinde biraz konu\u015fal\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi modern mikslerde vokal hep ortaya yerle\u015ftiriliyor. Sebebi \u00e7ok basit. Vokal, temel \u00f6ge oldu\u011fu i\u00e7in panorama i\u00e7inde orta noktaya yerle\u015ftirilmesi onu dinleyicinin odak noktas\u0131na oturtuyor.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, geri vokalleri sa\u011f ve sol kanallarda farkl\u0131 noktalara yerle\u015ftirmek \u00e7ok iyi sonu\u00e7 veriyor. Bunun da iki sebebi var: Birincisi, geri vokaller \u00e7ok daha “geni\u015f” duyuluyor; ikincisi de, geri vokaller ana vokalden ayr\u0131lm\u0131\u015f oluyor, di\u011fer bir deyi\u015fle geri vokaller ana vokalden rol \u00e7almam\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Mikste_Stereo_Panorama_Bass.jpg\")
<\/p>\n
<\/p>\n
Alt frekanslar i\u00e7in y\u00f6n tayini daha zor oldu\u011fundan dolay\u0131 bu frekans aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 stereo panorama i\u00e7inde da\u011f\u0131tmak \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 de\u011fil. Ayn\u0131 durum ses sistemlerindeki sub-bass ya da subwoofer hoparl\u00f6rler i\u00e7in de ge\u00e7erli. Sol ve sa\u011f hoparl\u00f6rlerin ya da sinema sistemlerinde sol, sa\u011f, orta, sol arka ve sa\u011f arka hoparl\u00f6rlerin konumlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Di\u011fer yandan, subwoofer hoparl\u00f6rlerin nerede durdu\u011funun pek bir \u00f6nemli yok \u00e7\u00fcnk\u00fc alt frekanslar i\u00e7in y\u00f6n tayini yapmak \u00e7ok zor.<\/p>\n
Bas gitar ve alt frekans a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 enstr\u00fcmanlar\u0131 stereo panorama i\u00e7inde orta noktaya yerle\u015ftirmenin di\u011fer bir sebebi ise alt frekanslar\u0131n enerjisini sa\u011f ve sol kanallara e\u015fit olarak da\u011f\u0131tmak. Bu, asl\u0131nda plak d\u00f6nemlerinden kalan bir al\u0131\u015fkanl\u0131k. Alt frekanslar e\u015fit olarak da\u011f\u0131t\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zaman bas seslerde azaltma yapmak gerekiyordu, aksi taktirde i\u011fne atlamas\u0131 gibi sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabiliyordu.<\/p>\n
E\u011fer bas gitar ya da alt frekans a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir enstr\u00fcman\u0131 stereo panorama i\u00e7inde orta noktadan daha farkl\u0131 bir yere yerle\u015ftirmek istiyorsan\u0131z bu durumda \u015f\u00f6yle bir yol izleyebilirsiniz:<\/p>\n
Crossover noktas\u0131na karar verirken ve High Cut ve Low Cut filtreleri uygularken filtrelerin belli bir slope’a sahip oldu\u011funu, frekanslar\u0131 b\u0131\u00e7ak gibi kesmediklerini unutmamak gerekir.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntem sayesinde alt frekanslar\u0131n orta noktas\u0131ndaki yerini korurken, \u00fcst frekanslar\u0131n stereo panorama i\u00e7inde farkl\u0131 bir noktaya yerle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n
Alternatif olarak stereo reverb veya chorus gibi bir efekt ya da stereo geni\u015fletici bir plug-in kullanabilirsiniz.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Waves_Brauer_Motion.jpg\")
<\/a>Waves Brauer Motion<\/p><\/div>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/wp-content\/uploads\/Waves_PS22_StereoMaker.jpg\")
<\/a>Waves P22 Stereo Maker<\/p><\/div>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Yaz\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in buraya t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Teknik terimler i\u00e7in m\u00fczik teknolojisi, m\u00fczik prod\u00fcksiyonu ve ses kay\u0131t terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n Benzer payla\u015f\u0131mlar i\u00e7in beni Facebook<\/a> ve Twitter<\/a>‘da takip edebilir, haberler i\u00e7in mesaj listeme \u00fcye olabilirsiniz<\/a>. Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n Ba\u015fl\u0131k foto\u011fraf\u0131: Hendrix B | Pexels<\/a><\/p>\n