{"id":3810,"date":"2018-04-09T01:00:32","date_gmt":"2018-04-08T22:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/?p=3810"},"modified":"2018-04-07T14:55:26","modified_gmt":"2018-04-07T11:55:26","slug":"uzun-zaman-sonra-kasetle-calistim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ufukonen.com\/tr\/uzun-zaman-sonra-kasetle-calistim.html","title":{"rendered":"Uzun Zaman Sonra Kasetle \u00c7al\u0131\u015ft\u0131m"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Beni tan\u0131yanlar bilir, kasetleri sevmezdim ancak 1970 ve 1980’li y\u0131llarda T\u00fcrkiye’de plak bulmak \u00e7ok zor oldu\u011fu i\u00e7in m\u00fczik dinledi\u011fimiz ana format kasetti. 1990’l\u0131 y\u0131llarda CD yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u0130leri geri sarmaktan, dip g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnden ve k\u00f6t\u00fc \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f ya da kaydedilmi\u015f kasetlerden yava\u015f yava\u015f kurtulmaya ba\u015flad\u0131k. Yine de kaset, en az\u0131ndan “mobil” m\u00fczik dinleme format\u0131 olarak, yerini korudu. Ta\u015f\u0131nabilir CD \u00e7alarlar hi\u00e7bir zaman walkman’in eline su d\u00f6kemedi. Mobil cephede kaseti bitiren MP3 \u00e7alar ve cep telefonlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kaset sadece amat\u00f6rlerin kulland\u0131\u011f\u0131 bir format de\u011fildi. Grup, sanat\u00e7\u0131 ve prod\u00fckt\u00f6r, o g\u00fcn st\u00fcdyoda kaydedilenleri ya da kaba miksleri evlerinde, arabalar\u0131nda dinlesinler diye birka\u00e7 kaset kopyas\u0131 yapmak gerekirdi. Bazen de do\u011frudan kasete kaydedilmi\u015f bir tak\u0131m kay\u0131tlar gelirdi; onlar\u0131 temizleme, d\u00fczenleme ya da makara bantlara veya bilgisayara aktarma i\u015fleri olurdu.<\/p>\n

Kasetle u\u011fra\u015fmas\u0131 zordu… Ortadan kaybolmas\u0131na hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmedim. Hatta, sevmedi\u011fim i\u00e7in sevindim bile diyebilirim.<\/p>\n

Uzun y\u0131llar kasetlerden uzak kald\u0131m… Ta ki ge\u00e7en haftaya kadar.<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta i\u00e7inde bir tak\u0131m eski kay\u0131tlar bulunan alt\u0131 adet kaseti dijital formata aktard\u0131m.<\/p>\n

Bu yaz\u0131mda size bunun nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131mdan bahsetmek istiyorum. \u00d6yle ya da b\u00f6yle kasetlerdeki eski kay\u0131tlar bir \u015fekilde hepimizin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kabiliyor ve bunlar\u0131 dijitale aktarmam\u0131z gerekebiliyor. Bu yaz\u0131 o a\u00e7\u0131dan faydal\u0131 olabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaset\u00e7alar\u0131n Kontrol\u00fc ve Temizli\u011fi<\/h3>\n

Bu i\u015f i\u00e7in ilk olarak emektar kaset\u00e7alar\u0131m Technics RS-TR575’i dolaptan \u00e7\u0131kard\u0131m. Prize takt\u0131m. G\u00fc\u00e7 d\u00fc\u011fmesine bast\u0131m, cihaz a\u00e7\u0131ld\u0131!<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Bildi\u011fimiz gibi, ister profesyonel makara bant kay\u0131t cihazlar\u0131 isterse kaset\u00e7alarlar olsun, analog makinelerin kalbi kafalar\u0131d\u0131r. Bant, capstan ad\u0131 verilen bir motor yard\u0131m\u0131yla sabit bir h\u0131zla kafan\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7er. Bir de bant\u0131 capstan’e bast\u0131ran lastik bir par\u00e7a vard\u0131r. Buna da pinchroller, roller ya da idler ad\u0131 verilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Kafa, capstan ve pinchroller bant ile temas halinde oldu\u011fundan, elimdeki kasetlerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kasetleri takmadan \u00f6nce \u00f6nce bir kontrol ve minik bir temizlik yapt\u0131m.<\/p>\n

\u0130lk \u00f6nce pinchroller’\u0131n durumunu kontrol ettim. Rengi matt\u0131. Bu, istedi\u011fimiz bir \u015fey. Parlak olsayd\u0131 ya da \u00fczerinde \u00e7atlaklar olsayd\u0131 bu, durumunun k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu anlam\u0131na gelecekti. B\u00f6yle bir durumda par\u00e7ay\u0131 de\u011fi\u015ftirmekten ba\u015fka yok bulunmuyor.<\/p>\n

\u0130kinci ad\u0131m olarak kafa ve capstan’i temizledim. Temiz bir kulak \u00e7ubu\u011funu izopropil alkole bat\u0131rd\u0131m, fazla alkol\u00fc atmak i\u00e7in \u00e7ubu\u011fu iyice sallad\u0131m, kafay\u0131 ve capstan’i g\u00fczelce temizledim. \u00c7ubukta biraz kir birikti. \u0130kinci bir \u00e7ubukla ayn\u0131 i\u015flemi bir defa daha yapt\u0131m.<\/p>\n

Kaset\u00e7alar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 (sol ve sa\u011f kanallar i\u00e7in) iki adet RCA – 1\/4″ TS kablo ile ses kart\u0131ma ba\u011flad\u0131m. Kasetlerden birini takt\u0131m. All systems go! Her \u015fey \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor!<\/p>\n

 <\/p>\n

Referans Seviyesi<\/h3>\n

Analog bir kaynaktan bilgisayara ya da herhangi bir dijital cihaza kay\u0131t yaparken ilk \u00f6nce kendimize bir referans noktas\u0131 se\u00e7memiz gerekiyor. Elimdeki kasetlerin kay\u0131t seviyelerine ve dinamik aral\u0131klar\u0131na kabaca bakt\u0131m. Seviyeler benim kaset\u00e7alar\u0131mda genel olarak 0 dB civar\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Kay\u0131tlar\u0131n dinamik aral\u0131klar\u0131 ise olduk\u00e7a dard\u0131.<\/p>\n

Bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak referans olarak 0 dB = -12 dBFS kullanmaya karar verdim. Di\u011fer bir deyi\u015fle kaset\u00e7alardaki 0 dB seviyenin Pro Tools’taki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n -12 dBFS olmas\u0131na karar verdim. Bu, dijitalde bana 12 dB’lik bir alan (headroom) verdi. Elimdeki materyal i\u00e7in bu olduk\u00e7a yeterli bir aland\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kalibrasyon<\/h3>\n

Kalibrasyonu \u015fu \u015fekilde yapt\u0131m:<\/p>\n